Julien Langenakens

Gentpoortvest 14, Brugge

Het gezin Langenakens

Vader Leon Langenakens was chef “traceur” in de Brugeoise en actief lid van het Willemsfonds, gezin bestond uit volgende kinderen: Irma (°1921), Irena (+1922) Gustaaf, François, Julien (°1924), Mien en Marc. De ouders waren overtuigde vrijzinnigen.

Bij het begin van de oorlog, op 10 mei 1940, was Julien Langenakens zestien jaar. Zijn oudere broers werden onder de wapens geroepen en namen deel aan de achttiendaagse veldtocht. Julien vluchtte samen met zijn vader Leon en zijn oom Edward naar Frankrijk. Na de nederlaag van de Belgische en Franse legers keerden zij terug naar Brugge.

Verzetsgroep ‘La Sarcelle’

La Sarcelle (Frans voor ‘taling’, een eendensoort) was een rechtsgeoriënteerde verzetsbeweging, die ontstond uit het “Légion Nationale”. Het Légion Nationale was een vooroorlogse fascistische beweging, onder leiding van de Luikse advocaat Paul Hoornaert. Na de Duitse inval zuiverde Hoornaert alle Duitsgezinde leden weg uit zijn beweging en zocht hij contact met de voorlopers van het Geheim Leger. Hoornaert werd in april 1942 door de Gestapo aangehouden en stierf in 1944 in een Duitse gevangenis in Sonnenburg.

In de regio Brugge-Oostende-Wenduine telde La Sarcelle zowat 140 leden. De groep werd het slachtoffer van Prosper Dezitter. Dezitter werd geboren in Passendale in 1893, maar vluchtte na een veroordeling wegens verkrachting naar Canada en keerde in 1938 terug naar België. Tijdens de bezetting trad hij in dienst van de Duitse contraspionage SIPO-SD. Hij infiltreerde heel wat verzetsgroepen en zou 12.000 verzetslieden verklikken. Dezitter werd in 1948 samen met zijn vriendin Florentine Giralt ter dood veroordeeld door het Belgische gerecht en gefusilleerd.

Dezitter deed zich voor als een Engelse agent en speelde aan de Duitsers door waar en wanneer een koerier die op weg was met inlichtingen voor Engeland kon onderschept worden. Kort daarna werd de Brugse leider van de groep, Léopold Jacquemin, opgepakt. Hij werd ter dood veroordeeld en onthoofd in Dortmund op 27 januari 1944. In totaal werden 26 leden van La Sarcelle opgepakt en minstens 14 van hen overleefden de oorlog niet. Midden 1942 was La Sarcelle opgedoekt, de overgebleven leden sloten zich aan bij het Légion Belge, dat later opging in het Geheim Leger.

Ook Julien Langenakens sloot zich samen met enkele vrienden aan bij La Sarcelle.

Tewerkgesteld in Duitsland

Toen enkele leden van Sarcelle werden opgepakt en na foltering de namen van hun medestanders verklapten, zocht Julien een uitweg. Hij wou niet onderduiken omdat hij vreesde dat de Duitsers zijn familieleden zouden straffen. Dus diende hij zich aan als vrijwilliger arbeider en trok naar Duitsland. Hij kwam in een fabriek in Sankt-Georgen gestuurd, een stadje in het Baden, het zuidwesten van Duitsland. Hij werd er tewerkgesteld in de fabriek van de broers Steidinger, in de Karl Maierstraat. De gebroeders Steidinger waren gespecialiseerd waren in zogenaamde “feinmechaniek”. De bedrijven bouwden voor en na de oorlog onderdelen horloges en plantenspelers onder de merknaam “Dual”. Zowel in de eerste als de tweede wereldoorlog schakelden de bedrijven van de familie Steidinger over naar de productie van militaire zaken.

Afgevoerd naar de concentratiekampen

Na verloop van tijd komen de Duitsers toch te weten dat hij een gezocht verzetsstrijder was. Hij werd gearresteerd op 25 oktober 1943 en opgesloten in de gevangenis van Gent, de Nieuwe Wandeling. Daarna verdween hij als Nacht und Nebel – gevangene in de Duitse concentratiekampen. Hij verbleef achtereenvolgens in Gross-Strehlitz (maart tot oktober 1944), Gross-Rosen (november 44 tot februari 45 ) en Dora-Mittelbau bij Nordhausen. Hij kwam in Dora-Mittelbau toe op 5 februari 1945 en kreeg er het gevangenennummer 113424.

Het concentratiekamp Mittelbau-Dora, bij de stad Nordhausen, was eerst een buitenkamp van Buchenwald, maar in de zomer van 1943 werd het uitgebouwd tot een zelfstandig amp. De aanleiding daarvoor waren de voortdurende bombardementen op Peenemunde, de plek waar de V1- en V2-raketten werden ontwikkeld en gebouwd. Om aan de bombardeenten te ontsnappen, werden de productielijnen van onder meer de raketten ondergebracht in ondergrondse tunnels. De al bestaande tunnels waar anhydrietgesteente ontgonnen werd, werden flink uitgebouwd. Het complex Dora-Mittelbau bestond uit het hoofdkamp en veertig ‘buitenkampen’. Het kamp telde ongeveer 60.000 gevangenen. Naar schatting zijn 20.000  gevangenen in het kamp om het leven gekomen door het zware werk, de ondervoeding, de ondervoeding en het meedogenloze regime.

Dood in Dora-Mittelbau

Sinds december 1943, de deportatie van Julien Langenakens uit de gevangenis van Gent, wist de familie niets over hun zoon. Op 5 mei 1945, de dag dat Julien aan uitputting overleed, kreeg het gezin Langenakens in Brugge een brief van een Amerikaanse soldaat, Yvan Moffat, met het bericht dat Julien in het kamp Dora bevrijd was. Enkele dagen later liet het Amerikaanse leger de familie weten dat hun zoon was overleden.

Julien Langenakens was enkele dagen na de bevrijding van het kamp bezweken aan tuberculose en uitputting, in het bijzijn van een Knokse medegevangene, de apotheker Maertens. Hij werd door Amerikaanse soldaten begraven langs de toegangsweg van het kamp.

In de jaren daarna startte een lange correspondentie om het stoffelijk overschot naar Brugge terug te brengen. Pas in 1960 kon Julien gerepatrieerd worden, en werden zijn stoffelijke resten bijgezet op het Brugse kerkhof, in het deel dat voor de politiek gevangenen gereserveerd is, de “Pro Patria”. Julien Langenakens rust er in het graf nummer 44.

Bronnen:

• dossier Dossiers bij : CEGESOMA
• Krant van West Vlaanderen vrijdag 10 februari 1995
• Guy Van Poucke, Niet langer geheim, Verbeke 1987
• Luc Schepens, Brugge bezet
• wikipedia: https://de.wikipedia.org/wiki/Dual_(Unternehmen)
• https://nl.wikipedia.org/wiki/Mittelbau-Dora